नेकपा एमाले : विचार, निष्ठा, जनविश्वास र संगठनात्मक रूपान्तरणको आधारमा नयाँ उचाइतर्फ

नेपालको राजनीतिक इतिहासमा नेकपा एमालेले विशिष्ट स्थान बनाएको छ । राष्ट्रिय स्वाधीनताको रक्षा, लोकतान्त्रिक अधिकारको स्थापना, सामाजिक न्याय, श्रमजीवी वर्गको सम्मान, आर्थिक समृद्धि तथा जनताको जीवनस्तर उकास्ने अभियानमा यस पार्टीले लामो समयदेखि महत्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गर्दै आएको छ ।

विभिन्न राजनीतिक परिवर्तन, आन्दोलन र लोकतान्त्रिक संघर्षका क्रममा पार्टीले निर्वाह गरेको भूमिकाका कारण आज पनि लाखौँ नेपालीको आशा, भरोसा र विश्वासको केन्द्रका रूपमा स्थापित छ ।
राजनीति स्थिर रहने विषय होइन । समयसँगै समाज परिवर्तन हुन्छ, जनताको आवश्यकता बदलिन्छ र नयाँ पुस्ताको सोच तथा अपेक्षा पनि फरक बन्दै जान्छ । आजको विश्व सूचना, प्रविधि, ज्ञान र प्रतिस्पर्धाको युगमा प्रवेश गरिसकेको छ। यस्तो अवस्थामा कुनै पनि राजनीतिक संगठनले विगतका उपलब्धिमात्र सम्झेर अगाडि बढ्न सक्दैन । आफ्नो मूल विचार, सिद्धान्त र आदर्शलाई कायम राख्दै समयअनुकूल संगठनात्मक सुधार, नेतृत्व विकास र कार्यशैलीमा परिवर्तन ल्याउन सक्नुपर्छ । नेकपा एमालेका लागि पनि यही चुनौती र अवसर दुवै उपस्थित छन् ।
आज गाउँदेखि शहरसम्म पुग्दा जनताका अनेक अपेक्षा र गुनासाहरू सुनिन्छन् । जनताले राजनीतिक दलहरूबाट केवल भाषण र आश्वासन होइन, परिणाम खोजिरहेका छन् । विकास, रोजगारी, शिक्षा, स्वास्थ्य, कृषि, सुशासन र सेवा प्रवाहका क्षेत्रमा प्रत्यक्ष सुधार देख्न चाहिरहेका छन् । त्यसैले पार्टीसँग जोडिएका जनप्रतिनिधि, विभिन्न विभागका जिम्मेवार पदाधिकारी, जनसंगठनका नेतृत्व तथा अन्य जिम्मेवारीमा रहेका व्यक्तिहरूको कार्यसम्पादनको नियमित समीक्षा र मूल्याङ्कन हुन आवश्यक छ  । जिम्मेवारी केवल पद प्राप्त गर्ने विषय होइन, जनताको विश्वास पूरा गर्ने दायित्व पनि हो ।

राम्रो काम गर्नेहरूलाई सम्मान, प्रोत्साहन र अवसर दिनुपर्छ भने अपेक्षाअनुसार काम गर्न नसक्नेहरूलाई सुधारको अवसर उपलब्ध गराउनुपर्छ। आलोचना र आत्मालोचनाको स्वस्थ संस्कारले मात्र संगठनलाई जीवन्त बनाउँछ । कुनै पनि संगठनभित्र कमजोरी हुन सक्छ, तर त्यसलाई स्वीकार गरेर सुधारतर्फ अग्रसर हुनु नै परिपक्व राजनीतिक संस्कृतिको परिचायक हो ।
पार्टीको वास्तविक आधार भनेको इमान्दार, निष्ठावान र समर्पित कार्यकर्ता हुन् । वर्षौँदेखि आफ्नो समय, श्रम र क्षमताको उपयोग गर्दै संगठनलाई बलियो बनाउन योगदान गरेका हजारौँ कार्यकर्ताहरू नै पार्टीका मेरुदण्ड हुन् । चुनावको बेला मात्र होइन, अप्ठ्यारो परिस्थितिमा पनि पार्टीको झण्डा बोकेर जनतामाझ पुग्ने कार्यकर्ताको योगदानलाई सम्मान गर्न सक्नुपर्छ । यदि लामो समयदेखि योगदान दिएका कार्यकर्तालाई बेवास्ता गरिन्छ र अवसरको वितरणमा निष्पक्षता कायम रहँदैन भने संगठनभित्र असन्तुष्टि बढ्न सक्छ । त्यसैले व्यक्तिपूजा, गुटगत सोच वा पहुँचका आधारमा होइन, क्षमता, निष्ठा, योगदान र कार्यसम्पादनका आधारमा जिम्मेवारी बाँडफाँट गर्ने संस्कृतिलाई संस्थागत गर्नुपर्छ ।

आजको आवश्यकता भनेको चरित्रवान, दूरदर्शी, इमान्दार र जनमुखी नेतृत्व निर्माण गर्नु हो। समाजका समस्या बुझ्न सक्ने, जनताको दुःख–सुखमा सहभागी हुन सक्ने, व्यक्तिगत स्वार्थभन्दा सामूहिक हितलाई प्राथमिकता दिने र सार्वजनिक जीवनमा नैतिकताको उदाहरण प्रस्तुत गर्न सक्ने नेतृत्वको खाँचो छ । राजनीतिक नेतृत्व केवल पद र प्रतिष्ठाको विषय होइन, जिम्मेवारी, त्याग र सेवाभावको विषय पनि हो ।
नेपालको जनसांख्यिक संरचना हेर्दा युवाहरूको संख्या उल्लेखनीय छ । देशको भविष्य युवाहरूको हातमा छ । त्यसैले पार्टीले युवाहरूलाई केवल दर्शक होइन, निर्णय प्रक्रियाको सक्रिय साझेदार बनाउनुपर्छ। नयाँ पुस्ताको ऊर्जा, सिर्जनशीलता र प्रविधिमैत्री सोचलाई संगठन निर्माणमा उपयोग गर्न सक्नुपर्छ । साथै महिलाहरूको नेतृत्व विकास, श्रमिक, किसान, व्यवसायी, बुद्धिजीवी, दलित, आदिवासी जनजाति, मधेसी, थारू, मुस्लिम तथा अन्य समुदायको सम्मानजनक सहभागितालाई सुनिश्चित गर्नुपर्छ । समावेशी र प्रतिनिधिमूलक संगठनले मात्र व्यापक जनविश्वास हासिल गर्न सक्छ ।

पार्टीभित्र एकता, अनुशासन र वैचारिक स्पष्टता सधैँ महत्वपूर्ण विषय हुन् । फरक मत हुनु लोकतान्त्रिक अभ्यासको हिस्सा हो । स्वस्थ बहस र विचार आदानप्रदानले संगठनलाई अझ परिपक्व बनाउँछ । तर व्यक्तिगत आक्रोश, अनावश्यक आरोप–प्रत्यारोप र सार्वजनिक रूपमा एकअर्काको आलोचना गर्ने प्रवृत्तिले संगठनलाई कमजोर बनाउँछ। संगठनभित्र देखिएका समस्या संगठनभित्रकै लोकतान्त्रिक विधि र प्रक्रियाबाट समाधान गर्ने संस्कारको विकास हुन आवश्यक छ ।

आज सामाजिक सञ्जालको प्रभाव तीव्र रूपमा बढेको छ। सूचना प्रवाह सहज भएको छ तर भ्रम, अफवाह र गलत प्रचारको जोखिम पनि बढेको छ । यस्तो अवस्थामा पार्टीले आधुनिक सञ्चार माध्यमको प्रभावकारी प्रयोग गर्दै आफ्ना विचार, कार्यक्रम र उपलब्धिहरू जनतासम्म सही ढंगले पुर्‍याउनुपर्छ । जनताको आलोचना सुन्ने, सुझाव ग्रहण गर्ने र आवश्यक सुधार गर्ने संस्कारले मात्र संगठनलाई जनतासँग जोडेर राख्न सक्छ ।

प्रकृतिको नियमजस्तै राजनीति पनि उतारचढावपूर्ण हुन्छ। कुनै पनि संगठनले सधैँ सफलता मात्र प्राप्त गर्दैन। कहिले चुनौती आउँछन्, कहिले आलोचना हुन्छ, कहिले अपेक्षित परिणाम प्राप्त हुँदैन । तर कठिनाइको समयमा धैर्यता, आत्मसमीक्षा र सुधारको इच्छाशक्तिले संगठनलाई थप मजबुत बनाउँछ। रातपछि उज्यालो आउँछ, आँधीपछि आकाश खुल्छ र संघर्षपछि सफलता प्राप्त हुन्छ । यही यथार्थलाई आत्मसात् गर्दै संगठनले आफ्ना कमजोरी सुधार्दै अगाडि बढ्नुपर्छ ।

आज देशले राजनीतिक स्थिरता, आर्थिक समृद्धि, रोजगारी सिर्जना, कृषि आधुनिकीकरण, औद्योगिक विकास, गुणस्तरीय शिक्षा, प्रभावकारी स्वास्थ्य सेवा, सुशासन र सामाजिक न्यायको अपेक्षा गरेको छ । लाखौँ युवाहरू विदेश पलायन भइरहेका छन् । कृषिक्षेत्र अनेक समस्याबाट गुज्रिरहेको छ । उत्पादनभन्दा उपभोगमा निर्भरता बढ्दो छ । यस्ता चुनौतीहरूको समाधानका लागि स्पष्ट दृष्टिकोण, सक्षम नेतृत्व र परिणाममुखी कार्ययोजना आवश्यक छ। जनताले नाराभन्दा काम, भाषणभन्दा परिणाम र वाचाभन्दा उपलब्धि खोजिरहेका छन् ।

नेकपा एमालेले विगतमा हासिल गरेका उपलब्धिहरूलाई आधार बनाएर आगामी दिनमा अझ प्रभावकारी ढंगले जनताको विश्वास जित्न आवश्यक छ । जनताको घरदैलोमा पुग्ने, उनीहरूको समस्या बुझ्ने, विकासका एजेन्डालाई प्राथमिकता दिने र सुशासनलाई व्यवहारमा लागू गर्ने कार्यमा विशेष ध्यान दिनुपर्छ। जनतासँगको सम्बन्ध जति बलियो हुन्छ, संगठन त्यति नै मजबुत बन्छ ।

नेकपा एमाले केवल एउटा राजनीतिक दल मात्र होइन, लाखौँ नेपालीको आशा, विश्वास र भविष्यसँग जोडिएको संगठन हो । त्यसैले नीति, विधि, सिद्धान्त र जनभावनालाई केन्द्रमा राख्दै इमान्दार कार्यकर्ताको सम्मान, युवाको सहभागिता, महिलाको नेतृत्व विकास, संगठनात्मक एकता, अनुशासन र जनसेवाको भावनालाई सुदृढ बनाउन आवश्यक छ । विचारमा स्पष्टता, नेतृत्वमा इमान्दारिता, संगठनमा एकता र जनताप्रति उत्तरदायित्व कायम राख्न सकियो भने पार्टीले आगामी दिनहरूमा अझ ठूलो सफलता हासिल गर्नेछ ।

अन्ततः कुनै पनि राजनीतिक संगठनको सबैभन्दा ठूलो शक्ति जनताको विश्वास हो । त्यो विश्वास विचार, निष्ठा, त्याग, अनुशासन र सेवाभावबाट प्राप्त हुन्छ । नेकपा एमालेले यही मूल्य र मान्यतालाई आत्मसात् गर्दै अघि बढ्न सकेमा “समृद्ध नेपाल, सुखी नेपाली” को राष्ट्रिय आकांक्षा पूरा गर्ने अभियानमा अझ प्रभावकारी भूमिका निर्वाह गर्न सक्नेछ । यही मार्गले पार्टीलाई नयाँ उचाइमा पुर्‍याउनेछ र जनताको भरोसाको केन्द्रका रूपमा अझ बलियो बनाउनेछ ।
लेखक : युवा नेता तथा समाजसेवी रामकृष्ण घिमिरे  ।