टासिधार्गेलिङ गुम्बा मेला : तामाङ समाजको रंग, निजगढको गौरव

बारा । बारा जिल्लाको पुर्व र उत्तरी भेगमा अवस्थित निजगढ नगरपालिका–३ ले फेरि एकपटक सांस्कृतिक तरंग बोकेको छ । ऐतिहासिक टासिधार्गेलिङ बौद्ध गुम्बा परिसरमा यस वर्ष पनि ‘गुम्बा मेला’ को तयारी तिव्र छ । यो केवल एक मेला होइन, जमीन र जनजीवनसँग गाँसिएको ४१ वर्षे निरन्तर यात्राको वृतान्त हो ।

गुम्बा भित्ताभित्रको इतिहास, मेलाभित्रको संस्कार

टोलटोलका गुम्बाहरू तामाङहरूको मन र संस्कारको अभिन्न हिस्सा मानिन्छन् । तर टासिधार्गेलिङ गुम्बा केवल एक मठ मात्र होइन, पीढीले पीढीसँग बोलेको, सचेतना र सौहार्दको एक साझा मञ्च हो । यो मेला यही मञ्चमा रचिन्छ, वर्षेनी नव्य अनुभव र पुरानो आत्मासँग ।

कार्तिक पूर्णिमामा उज्यालो सिरानीमा दीप प्रज्वलित गर्ने तामाङहरूका लागि यो मेला स्मरण, सम्मान र सामुदायिक शुद्धिकरणको समय हो ।

मुस्कान र मञ्चमा धड्किने संगीत

यसपल्ट मेलामा आधुनिकताले आस्तीन च्यापेको छ । परम्परामा आधुनिकता मिसाउने उद्देश्यले लोकप्रिय कलाकारहरूलाई आमन्त्रण गरिएको जनाईन्छ ।
दीपक बज्राचार्यको ‘रिदम’ जहाँ उरिन्छ, त्यो मेला अरू मेलाजस्तो हुँदैन । साथमा छन् गुञ्ज्ने र्यापर मिस्टर डी, लाहुरे, र प्रेमिल धुन गाउने कुमा सागर ।

यसले मेलालाई ‘आश्चर्यको रंगमञ्च’ बनाउनेछ, जहाँ एउटै छातामुनि नाच्छन् बाको ढ्यांग्रोसँग नातेदार बन्ने आधुनिक गिटारका तारहरू ।

माटो र मनको महल : स्थानीय प्रतिभा

भोलिका दिनमा प्रतिष्ठित बन्ने आकांक्षामा रहेका स्थानीय कलाकार र युवा प्रतिभाहरूलाई पनि स्टेज दिइएको छ ।
सञ्चारकर्मी बसन्त लामा भन्छन्, “एउटा मेला तब मात्र मेला हुन्छ, जब त्यहाँ स्थानीय आवाज घन्किन्छ । हामी यही भावनालाई बोक्दैछौँ ।”

गुम्बा परिसर : बजार, बस्ती र भोकहरू

रोटिपिङ, कोलम्बस यी केवल खेलौना होइनन्, बालबालिकाको उत्साह, युवाहरूको काठमाडौँ नजाने बहाना र परिवारको साझा रमाइलोपन हो ।
थकान हटाउने स्थानीय परिकार, खेलौना, झाँकी, फोटोकोर्नर र गर्मागर्मी व्यापारिक स्टल मेलालाई पूर्ण बनाइरहेका छन् ।

यसै मेलाबाट धेरै परिवारले व्यवसायिक सम्भावनाको ढोका पनि खोल्दैछन् । होटल, कफी, हस्तकला, फोटोग्राफी सबै गतिविधि यहाँ नाफा र नाताको अर्को साइनो बन्नेछन् ।

मिल्दो-मिल्दो मनहरु, पवित्र धड्कन

झिलिमिली उज्यालो मनाई गरिने ‘दीपप्रज्वलन’ यस मेलाको धड्कन हो । दिवंगत पितृहरूको सम्झनामा नभन्जिएको उल्लास छ हजारौँ दियो, एउटै प्रकाशको थुप्रो बन्नेछन् ।

गुम्बा व्यवस्थापन समिति, सुरक्षाकर्मी, कलाकार, व्यवसायी तथा सबै पक्षधरताको सामूहिक प्रयासले मेला उत्सव हुनुका साथै शहरको आत्मसात यात्रा पनि बन्छ ।