मधेसको नयाँ नेतृत्व : जितेन्द्र सोनारको उदय र प्रदेश राजनीतिमा नयाँ समीकरण

विजेन्द्र चौधरी/जनकपुर । मधेस प्रदेशको राजनीतिक समीकरण फेरि एकपटक उल्टिएको छ । लामो रस्साकस्सीपछि लोकतान्त्रिक समाजवादी पार्टी (लोसपा) का जितेन्द्र सोनार (सोनल) बुधबार मधेस प्रदेशका नयाँ मुख्यमन्त्री बनेका छन् । संविधानको धारा १६८(२) बमोजिम प्रदेश प्रमुख सुमित्रा सुवेदी भण्डारीले उनलाई मुख्यमन्त्रीमा नियुक्त गरेकी हुन् ।

गठबन्धनको नयाँ गणित

सोनालले पाँच दलको समर्थनमा सरकार गठनको दाबी प्रस्तुत गरेका थिए । अब मधेसमा जनता समाजवादी पार्टी (जसपा) नेपाल, लोसपा, नेकपा (एकीकृत समाजवादी), नेकपा (माओवादी केन्द्र) र जनमत पार्टीको संयुक्त सरकार बनेको छ ।
यो गठबन्धन केवल अंकको खेल होइन यो मधेसको अस्थिर राजनीतिमा नयाँ सन्तुलन खोज्ने प्रयास पनि हो । अघिल्लो सतिश कुमार सिंह नेतृत्वको सरकार अस्थिरताको जालमा फँसेपछि गठबन्धन दलहरूले नयाँ समीकरण तयार गरेका थिए ।

सोनालको चुनौती र सम्भावना

जितेन्द्र सोनाल मधेस राजनीतिमा स्थायित्व र सुशासनको नाममा नयाँ पुस्ताको आशा बनेका छन् । नियुक्तिपछि उनले भनेका थिए, “जनआन्दोलनपछि निराश बनेको मधेसमा सुशासन र विश्वास पुनःस्थापित गर्न काम गर्नेछु ।

तर यो सजिलो हुने छैन । राजनीतिक स्वार्थ, क्षेत्रीय असन्तुलन र आन्तरिक गुटबन्दीले मधेस सरकारलाई बारम्बार अस्थिर बनाउँदै आएको इतिहास छ । सोनालका लागि पहिलो चुनौती गठबन्धनको पाँच दलबीच तालमेल कायम गर्दै विकासका ठोस काम अघि बढाउने हुनेछ ।

मधेसको राजनीतिक पृष्ठभूमि

मधेस प्रदेश गठनपछि हाल्सम्म यहाँ पटक पटक नेतृत्व परिवर्तन भइसकेको छ । स्थायी शासन, सुशासन र नागरिक सेवामा सुधार अपेक्षाअनुसार हुन नसकेको स्थानीय बासिन्दाहरूको गुनासो छ ।
यही कारण सोनालको आगमनलाई धेरैले “नयाँ सुरुवात” का रूपमा हेरिरहेका छन् । उनी मधेसमा अपेक्षाकृत “कम विवादास्पद” नेता मानिन्छन्, जसले विभिन्न दलसँग संवाद गर्न सक्ने क्षमता राख्छन् ।

सानो मन्त्रिपरिषद्, ठूला अपेक्षा

सोनालले सानो आकारको मन्त्रिपरिषद् बनाउने बताएका छन् । उनका अनुसार, गठबन्धनका पाँचै दलबीच सहमति जुटाएर मन्त्रीहरू चयन गरिनेछ । “सरकारलाई फुर्तिलो र कार्यगत बनाउने मेरो प्राथमिकता हो,” उनले नियुक्तिपछि सञ्चारकर्मीहरूसँग भने ।

भविष्यको बाटो

सोनालको नेतृत्वमा मधेस सरकार कति टिक्छ भन्ने प्रश्न राजनीतिक वृत्तमा उठिरहेको छ । तर मधेसका जनताका लागि अहिले मुख्य कुरा टिकाउ नेतृत्व र काम गर्ने सरकार हो ।
यदि सोनालले स्थायित्व र सुशासनको सन्देश व्यवहारमा उतार्न सके भने, मधेस राजनीति नयाँ दिशातर्फ अघि बढ्ने सम्भावना देखिन्छ ।